U prijavi se navodi da je 2023. godine visoki predstavnik donio je Odluku kojom se donosi Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o Memorijalnom centru Srebrenica-Potočari Spomen obilježje i mezarje za žrtve genocida iz 1995. godine kojima je, između ostalog, značajno proširen mandat Memorijalnog centra u oblastima istraživanja genocida i edukacije o genocidu.
“Posebno je novim članom 15a Zakona osnovan Odjel za istraživanje genocida i za edukaciju o genocidu kao organizaciona jedinica unutar Memorijalnog centra. Zakonom je izričito propisano da se Odjel osniva radi izvršavanja mandata Memorijalnog centra koji obuhvata organizovanje istraživanja genocida, prikupljanje historijskih podataka i izdavanje publikacija o genocidu, kao i organizovanje i promoviranje edukacije o genocidu. Zakonom je također propisano da članovi Odjela mogu biti zaposleni ili na drugi način angažirani u Memorijalnom centru te da imaju pravo na plaću ili naknadu, u skladu sa zakonom”, pojašnjava sw u prijavi i dodaje:
“Posebno je značajna odredba člana 15b stav (5), kojom je propisano da Služba Memorijalnog centra pruža svu tehničku i administrativnu pomoć Odjelu, u skladu sa zakonom, s ciljem omogućavanja njegovog neometanog funkcioniranja. Dakle, osnivanje Odjela nije bilo predmet političkog dogovora, diskrecione odluke ministra finansija ili eventualne buduće zakonodavne intervencije, već je postalo dio važećeg pravnog sistema Bosne i Hercegovine donošenjem odluke visokog predstavnika. Uprkos tome, od donošenja navedenih izmjena do danas, Memorijalnom centru nije omogućeno da u punom kapacitetu provede zakonom propisanu organizaciju i funkcije Odjela.
Posebno, Ministarstvo finansija i trezora Bosne i Hercegovine, pod rukovodstvom ministra Srđana Amidžića, nije poduzelo potrebne radnje iz svoje nadležnosti kako bi se osigurala provedba zakonom propisane organizacione strukture i finansijskih pretpostavki za izvršavanje zakonom utvrđenog mandata Memorijalnog centra.
Dodaje se da se Memorijalni centar u više navrata obraćao nadležnim institucijama, uključujući Ministarstvo finansija i trezora BiH, sa zahtjevima koji su se odnosili na usklađivanje sistematizacije, osiguravanje potrebnih budžetskih sredstava i stvaranje drugih finansijskih i administrativnih pretpostavki za provođenje izmjena Zakona.
Uprkos tim zahtjevima, ministar Srđan Amidžić je, prema raspoloživoj dokumentaciji, kontinuirano odbijao ili propuštao poduzeti radnje koje su bile neophodne za provedbu zakonom propisanih izmjena. Takvo postupanje nije predstavljalo jednokratni administrativni propust, već kontinuirano postupanje kojim je, kroz period od više godina, onemogućeno potpuno izvršavanje zakonom proširenog mandata Memorijalnog centra.
Posljedica takvog postupanja jeste da zakonom osnovana organizaciona jedinica, čije je postojanje i djelovanje izričito propisano izmjenama Zakona iz 2023. godine, nije mogla biti stavljena u puni funkcionalni kapacitet. Time je faktički onemogućeno izvršavanje dijela zakonom utvrđenog mandata Memorijalnog centra koji se odnosi na istraživanje genocida, prikupljanje i obradu historijskih podataka, izdavačku djelatnost i edukaciju o genocidu.
Članom 203a. Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine propisano je krivično djelo Neizvršavanje odluka visokog predstavnika. U konkretnom slučaju potrebno je ispitati da li su radnje i propusti osumnjičenog, posmatrani pojedinačno i u njihovoj ukupnosti, predstavljali svjesno odbijanje ili onemogućavanje izvršenja odluke visokog predstavnika, odnosno zakonskih izmjena koje su tom odlukom donesene.
U prijavi se navodi da je potrebno utvrditi:
– da li je osumnjičeni bio upoznat sa sadržajem i pravnim dejstvom odluke visokog predstavnika od 20. septembra 2023. godine;
– koje su konkretne obaveze i ovlasti Ministarstva finansija i trezora BiH u vezi sa provođenjem izmjena Zakona;
– koje je konkretne zahtjeve Memorijalni centar uputio Ministarstvu finansija i trezora BiH;
– kada je osumnjičeni zaprimio navedene zahtjeve;
– koje je konkretne radnje osumnjičeni poduzeo ili odbio poduzeti;
– da li je osumnjičeni imao zakonsku i faktičku mogućnost da poduzme potrebne radnje;
– da li je njegovo postupanje bilo svjesno i namjerno;
– da li je cilj ili posljedica takvog postupanja bilo onemogućavanje izvršenja odluke visokog predstavnika i Zakona koji je tom odlukom donesen;
– da li su njegovim postupanjem ili propuštanjem nastupile konkretne posljedice po rad Memorijalnog centra i izvršavanje njegovog zakonskog mandata.
Osnov sumnje proizlazi iz činjenice da je osumnjičeni, kao ministar finansija i trezora Bosne i Hercegovine, tokom dužeg vremenskog perioda bio upoznat sa zakonskim obavezama koje proizlaze iz izmjena Zakona iz 2023. godine, kao i sa činjenicom da Memorijalni centar nije u mogućnosti provesti te izmjene bez odgovarajućih odluka i postupanja institucija Bosne i Hercegovine.
Posebno zabrinjava činjenica da se radi o zakonskim izmjenama kojima je Memorijalnom centru izričito povjeren mandat istraživanja genocida i edukacije o genocidu, odnosno poslovima od posebnog javnog interesa za Bosnu i Hercegovinu. Stoga postoji osnov sumnje da se ne radi o običnom administrativnom sporu između dvije institucije, nego o mogućem svjesnom neizvršavanju pravno obavezujuće odluke visokog predstavnika.
Uz prijavu je podnesen i niz dokaza.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, čitajte na Google News.