Signal nazvan FRB 20250316A ili “RBFLOAT” stigao je iz galaksije NGC 4141, udaljene 130 miliona svjetlosnih godina od Zemlje što je izuzetno blizu u kozmičkim razmjerima.
Ovo otkriće dodatno potiče rasprave o tome da li neki od ovih fenomena mogu imati i vanzemaljsko porijeklo.
Šta su zapravo FRB-ovi i zašto intrigiraju naučnike?
Brzi radio bljeskovi (FRB) su izuzetno snažni i kratkotrajni signali iz svemira koji traju svega nekoliko milisekundi. Smatra se da nastaju tokom ekstremnih kosmičkih događaja, poput smrti masivnih zvijezda koje se urušavaju u magnetare – superguste neutronske zvijezde s izuzetno jakim magnetnim poljem.
Ipak, neki naučnici spekulišu da bi FRB-ovi mogli biti i vještačkog porijekla – potencijalno tragovi naprednih vanzemaljskih civilizacija koje šalju snažne radio signale kroz svemir.
Precizno lociranje signala – naučni iskorak
Signal FRB 20250316A detektovan je u martu pomoću kanadskog radioteleskopa CHIME, a kasnije su ga astronomi uspjeli precizno locirati u periferiji galaksije NGC 4141.
Za razliku od ranijih otkrića FRB-ova koji su dolazili iz milijardama svjetlosnih godina udaljenih galaksija, ovaj signal stigao je iz relativno bliskog galaktičkog susjedstva. CHIME-ov napredni sistem, unaprijeđen dodatnim “outrigger” teleskopima postavljenim širom Sjeverne Amerike, omogućio je lociranje izvora s nevjerovatnom preciznošću – kao da s 200 kilometara udaljenosti pogodite novčić.
Pomoć James Webb teleskopa i misteriozni objekt NIR-1
Nakon detekcije signala, naučnici su koristili Svemirski teleskop James Webb (JWST) za detaljna infracrvena posmatranja područja iz kojeg je signal stigao. Tamo su otkrili slab izvor svjetlosti nazvan NIR-1, koji bi mogao skrivati pravi izvor FRB-a.
Edo Berger, profesor astronomije na Harvardu, izjavio je: “Izolacija pojedinačnih zvijezda oko izvora FRB-a ogroman je uspjeh i prvi korak ka razumijevanju šta tačno stvara ove moćne signale”, prenosi cfa.harvard.edu
Tri glavne teorije o porijeklu signala
Naučnici za sada razmatraju tri moguće teorije:
Crveni div sa skrivenim magnetarom – NIR-1 bi mogao biti crveni div pri kraju svog životnog vijeka koji skriva magnetar, a signal je nastao interakcijom tih dvaju objekata.
Magnetar u mladom zvjezdanom jatu – Signal bi mogao dolaziti iz magnetara skrivenog među masivnim mladim zvijezdama, ali sam magnetar je preslab da bi bio vidljiv.
Svjetlosni odjek FRB-a – NIR-1 možda nije zvijezda, već blijedeći odsjaj samog signala. Daljnja posmatranja pokazat će da li će objekt nestati, što bi potvrdilo ovu teoriju.
“Matematička preciznost” svemirskih detekcija
Mawson Sammons, postdoktorski istraživač na Univerzitetu McGill, izjavio je: “Ovo je početak nove ere u kojoj možemo precizno lokalizirati čak i pojedinačne, neponavljajuće FRB-ove. To je revolucionaran korak u razumijevanju šta stoji iza njih.”
Sličnog mišljenja je i Amanda Cook, takođe istraživačica s McGilla: “Umjesto da ih samo bilježimo, sada ih možemo pratiti do njihovog izvora. To otvara vrata otkrićima – od umirućih zvijezda do egzotičnih magnetnih objekata ili nečega što još nismo ni zamislili.”
Vanzemaljski tragovi ili prirodni fenomen?
Iako neki entuzijasti i dalje povezuju FRB-ove s mogućim vanzemaljskim civilizacijama, trenutni podaci ne pokazuju znakove inteligentnih poruka ili kodova u signalu FRB 20250316A. Naučnici, međutim, ne isključuju mogućnost novih otkrića.
Za sada, ovaj signal ostaje jedan od najintrigantnijih kosmičkih misterija i pokazuje koliko je svemir i dalje pun iznenađenja.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, čitajte na Google News.