Međutim, iza tog jednostavnog pritiska na dugme krije se složen bezbjednosni i tehnološki sistem za koji većina vozača nikada nije čula. Suprotno popularnom vjerovanju, klima-uređaj u vašem automobilu se ne pali onda kada vi to želite, već tek onda kada mu to dozvole spoljni uslovi i elektronika.
Evo šta se zapravo dešava ispod haube i zašto je jedno pravilo ključno za dugovječnost vašeg automobila.
Magična granica: Zašto klima „štrajkuje“ ispod 4°C?
Ako ste ikada pokušali da upalite klimu tokom kasne jeseni ili zime kako biste odmaglili stakla, vjerovatno ste primijetili da lampica na dugmetu svijetli, ali da sistem ne hladi. To nije kvar.
Savremeni automobili opremljeni su spoljnim temperaturnim senzorima i senzorima pritiska koji komuniciraju sa glavnim računarom vozila (ECU). Kada spoljna temperatura padne ispod 4°C (kod nekih modela ispod 2°C), računar automatski blokira paljenje kompresora klime, bez obzira na to što ste vi pritisnuli dugme.
Razlog za ovo je čista fizika i zaštita sistema:
Sprečavanje smrzavanja: Vlaga koja se skuplja na isparivaču klime bi se na niskim temperaturama pretvorila u led.
Zaštita kompresora: Led bi blokirao protok vazduha i stvorio ogroman pritisak, što bi dovelo do pucanja cijevi ili potpunog uništenja kompresora – najskupljeg dijela klima-sistema.
Druga strana medalje: Pakao na asfaltu i bezbjednosni režim
Sličan, ali suprotan proces dešava se tokom ekstremnih ljetnih vrućina, kada temperature na asfaltu prelaze 40°C.
Kada upalite automobil koji je stajao na suncu, motor je opterećen sopstvenom toplotom, a kompresor klime mu oduzima dodatnu snagu. Ako senzori detektuju da temperatura rashladne tečnosti motora (antifriza) opasno raste i približava se tački prokuvavanja, računar će privremeno isključiti klimu. Automobil će uvijek žrtvovati vaš komfor na nekoliko minuta kako bi spasio motor od katastrofalnog pregrijavanja. Tek kada se motor stabilizuje u vožnji, klima će ponovo početi da duva punim kapacitetom.
Anatomija sistema: Kako auto „odlučuje“ kada pali klimu?
Da bi klima uopšte počela sa radom, tri glavna faktora moraju da se poklope u elektronskom sistemu vozila:
Tri greške koje pravite, a koje uništavaju sistem
Sada kada znate da klima radi pod strogim nadzorom elektronike, važno je da izbjegnete tri uobičajene navike koje skraćuju njen vijek trajanja:
Paljenje klime na maksimalnu brzinu odmah: Kada uđete u vreo auto, nemojte odmah paliti klimu na najjače. Prvo otvorite sve prozore, vozite minut-dva da vreo vazduh izađi prirodnim putem, pa tek onda upalite klimu na umjerenu jačinu. Tako drastično smanjujete šok za kompresor.
Ignorisanje recirkulacije vazduha: Dugme sa kretanjem vazduha u krug u kabini služi da klima ne uvlači stalno vreo vazduh spolja, već da hladi onaj koji je već unutra. Korištenjem ove opcije klima postiže željenu temperaturu duplo brže i troši manje goriva.
Gašenje klime zajedno sa gašenjem motora: Ovo je najčešća greška. Klimu treba ugasiti 2 do 3 minuta prije nego što stignete na destinaciju, dok ventilacija treba da ostane upaljena. Na taj način će se isparivač osušiti od vlage. Ako to ne uradite, vlaga ostaje unutra, stvaraju se gljivice i buđ, što uzrokuje onaj neprijatan, kiseo miris kada sljedeći put upalite auto.
Savjet za kraj: Čak i ako vam tokom jeseni i zime ne treba hlađenje, upalite klimu bar jednom u dvije sedmice na nekoliko minuta (u toploj garaži ili tokom toplijeg zimskog dana). To omogućava ulju koje se nalazi u freonu da procirkuliše i podmaže zaptivke, sprječavajući curenje gasa pred sljedeću ljetnu sezonu.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, čitajte na Google News.