Sijarto je najavio dalju saradnju u oblasti obrazovanja sa Republikom Srpskom. Međutim, njegova posjeta ostala je u sjeni samog načina dolaska na teritoriju Bosne i Hercegovine, jer je ministar odbrane BiH Zukan Helez odbio dati saglasnost za slijetanje vojnog aviona šefa mađarske diplomatije na banjalučki aerodrom, što je, kako se i očekivalo, izazvalo niz reakcija vlasti entiteta Republike Srpske.
Počasni doktorat banjalučkog Univerziteta urućen je mađarskom šefu diplomatije Peteru Sijartu, što je između ostalog i bio jedan od razloga posjete Banjaluci, koju je Sijarto iskoristio i da prokomentariše odnose na geopolitičkom planu, prije svega proširenju Evropske unije, piše BHRT.
“Zbog toga podržavamo evropsku integraciju Zapadnog Balkana, ekonomski razvoj regije i razvoj obrazovnog sistema regije. Što se tiče evropskih integracija, to je loš vic da u Briselu smatraju da je Ukrajina spremnija za Uniju nego zemlje Zapadnog Balkana”, izjavio je Sijarto.
Govoreći o daljoj saradnji sa Republikom Srpskom, najavio je da će od naredne godine Mađarska stipendirati 50 studenata koji žele da upišu neki od tamošnjih univerziteta, što je potvrdio i resorni ministar.
“Imamo već studenata koji studiraju u Mađarskoj i koje stipendira Mađarska. U posjeti koju smo juče imali u Mađarskoj našli smo nove modele saradnje u oblasti naučno-tehnološkog razvoja”, kaže ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje RS Siniša Karan.
No, prije posjete, podsjetimo – ministar odbrane Bosne i Hercegovine Zukan Helez odbio je dati saglasnost za banjalučki aerodrom za slijetanje vojnog aviona u kojem se nalazio mađarski ministar. Istakao je kako nije dobio obrazloženje zašto tamošnji šef diplomatije ne dolazi civilnim avionom.
“Što će ministar vanjskih poslova Mađarske dolaziti u Bosnu i Hercegovini sa vojnim avionom? Znači nema nikakve potrebe, ima civilni avion, ja se u to ne miješam, to je stvar drugog ministarstva. Također i automobilom može da uđe u ovu državu. Još kad povežemo njegove vrlo diskutabilne izjave o Bosni i Hercegovini, da je entitet država…”, podsjeća ministar odbrane BiH Zukan Helez.
Očekivano, ova odluka Heleza izazvala je oštru reakciju vlasti u Republici Srpskoj, prije svega lidera SNSD-a Milorada Dodika.
“Malo je reći da sam ogorčen na taj pasjaluk koji pokušavaju da nam prospu ovdje. U čemu je problem Sijarto, je li on ličnost na potjernicama? Zašto vi mislite da imate pravo da to radite?”, rekao je Dodik.
Dio Helezovog obrazloženja odnosi se i na to što, ističe on, godinama unazad mađarski premijer i ministar inostranih poslova pružaju otvorenu podršku Dodiku u njegovim djelima koja potkopavaju suverenitet i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine. Sličnog mišljenja su poznavaoci političkih prilika u zemlji.
“Mislim da je prije svega politički nekorektno od mađarskog ministra, ali to nas ne treba čuditi jer Mađarska već niz godina, kao i Rusija, ima vrlo neuravnoteženu politiku prema Bosni i Hercegovini kao državi i tom kontinuiranom favorizovanju Republike Srpske i njenih političkih lidera”, smatra novinarka Gordana Katana.
Prema podacima Ministarstva finansija BiH, Republika Srpska se 2022. godine zadužila kod mađarske EXIM Banke za 215,5 miliona evra, a krajem aprila 2025. dug je prema toj banci iznosio oko 112 miliona eura.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, čitajte na Google News.