IGK poziva evropske univerzitete i akademske mreže da preispitaju saradnju sa Univerzitetom u Istočnom Sarajevu

Dana 3. oktobra 2026. godine, bosanski dnevni list Oslobođenje objavio je informaciju da je Medicinski fakultet u Foči objavio promotivnu grafiku kojom ističe 722 „strana“ studenta.

Na grafici su, uz zastave Indije, Grčke, Njemačke, Bangladeša i drugih država, prikazane i zastave Bosne i Hercegovine, pri čemu je 12 studenata iz Bosne i Hercegovine označeno kao strani studenti.

Medicinski fakultet nalazi se u Foči, u Bosni i Hercegovini, i dio je Univerziteta u Istočnom Sarajevu, javnog univerziteta u Bosni i Hercegovini. Stoga označavanje studenata iz Sarajeva, Tuzle, Zenice, Mostara i drugih dijelova Bosne i Hercegovine kao „stranaca“ otvara ozbiljna pitanja o tome kako ova institucija razumije i javno predstavlja ustavni status Bosne i Hercegovine.

Prema ocjeni IGC-a, ovo se ne može jednostavno odbaciti kao administrativna ili dizajnerska greška. Predstavljanje Bosne i Hercegovine kao strane države iz javne institucije koja se nalazi u Bosni i Hercegovini doprinosi normalizaciji narativa prema kojem je Republika Srpska zasebna država, a ne entitet unutar Bosne i Hercegovine. Takav narativ povezan je s dugogodišnjim političkim nastojanjima da se ospore suverenitet i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine.

Ovo pitanje ima posebnu težinu imajući u vidu historiju Republike Srpske i zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini. Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju osudio je Radovana Karadžića, ratnog predsjednika Republike Srpske, i Ratka Mladića, komandanta Vojske Republike Srpske, za genocid, između ostalih zločina. Njihove presude za genocid potvrđene su u žalbenom postupku, a obojica služe kazne doživotnog zatvora. Međunarodni sud pravde također je utvrdio da su genocid u Srebrenici počinili pripadnici Vojske Republike Srpske. Foča je tokom rata bila mjesto masovnih zločina nad bošnjačkim civilnim stanovništvom.

Uzimajući u obzir ovu historijsku i pravnu pozadinu, IGK je pozvao evropske akademske institucije da preispitaju da li je nastavak institucionalne saradnje s Univerzitetom u Istočnom Sarajevu u skladu s njihovim vlastitim principima i odgovornostima.

„Akademska saradnja ne bi smjela biti korištena za legitimiziranje predstavljanja Bosne i Hercegovine kao strane države na vlastitoj teritoriji. Evropski univerziteti trebaju pažljivo razmotriti da li njihova partnerstva, finansiranje i institucionalni ugled doprinose normalizaciji narativa kojima se osporavaju suverenitet i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine.“

Evropski univerzitetski partneri kojima se IGK obratio:

IGK je uputio dopise na osam evropskih univerziteta koji sarađuju s Medicinskim fakultetom u Foči ili

Univerzitetom u Istočnom Sarajevu:

Medicinski univerzitet u Innsbrucku, Austrija — prof. Gert Mayer, rektor

Partner u Erasmus+ projektu ProBLeMS, koji koordinira Univerzitet u Istočnom Sarajevu.

Univerzitet za medicinu i farmaciju „Grigore T. Popa“ u Iașiju, Rumunija — prof. Viorel Scripcariu, rektor

Prima studente medicine iz Foče na Erasmus+ kliničku praksu.

Univerzitet „Lucian Blaga“ u Sibiu, Rumunija — prof. Sorin Radu, rektor

Prima studente iz Foče na kliničku praksu u okviru programa mobilnosti.

Univerzitet u Évori, Portugal — prof. António Candeias, rektor

Sarađuje s Univerzitetom u Istočnom Sarajevu kroz Erasmus+ program, uključujući posjetu dekana iz Foče.

KU Leuven, Belgija — prof. Séverine Vermeire, rektorica

Učestvuje u Erasmus+ mobilnosti osoblja s Medicinskim fakultetom u Foči.

Medicinski univerzitet u Lublinu, Poljska — prof. Wojciech Załuska, rektor

Održava dugoročnu Erasmus+ razmjenu studenata i osoblja s Medicinskim fakultetom u Foči.

School of Health (ESS), Porto, Portugal — prof. Miguel Saúde, predsjednik

Učestvuje u Erasmus+ razmjeni osoblja i studenata s Medicinskim fakultetom u Foči.Univerzitet u Segedinu, Mađarska — prof. László Rovó, rektor

Održava sporazum o saradnji s Univerzitetom u Istočnom Sarajevu koji uključuje pravne fakultete dva univerziteta.

Evropske akademske asocijacije kojima se IGK obratio

IGK se također obratio trima evropskim akademskim asocijacijama čiji je član Univerzitet u Istočnom Sarajevu:

European University Association (EUA) — prof. Josep M. Garrell, predsjednik

Danube Rectors’ Conference (DRC) — prof. Stefan Koch, predsjednik

UniAdrion, Asocijacija univerziteta jadransko-jonskog područja — prof. Deborah Pacetti, generalna sekretarica

IGC poziva partnerske univerzitete da ovo pitanje upute svojim upravnim tijelima i uredima za međunarodne odnose te da od Medicinskog fakulteta u Foči i Univerziteta u Istočnom Sarajevu zatraže zvanično objašnjenje zbog označavanja studenata iz Bosne i Hercegovine kao „stranih“.

IGK također poziva univerzitete da preispitaju postojeće institucionalne odnose s Univerzitetom u Istočnom Sarajevu i njegovim Medicinskim fakultetom te da suspenduju ili obustave daljnju saradnju — uključujući Erasmus+ mobilnost i zajedničke projekte — ukoliko institucije odbiju razjasniti i ispraviti ovu praksu ili nastave promovirati raspad Bosne i Hercegovine.

Sličan poziv IGK je uputio i evropskim akademskim asocijacijama. Od njih se traži da ovo pitanje formalno pokrenu pred rukovodstvom Univerziteta u Istočnom Sarajevu, zatraže javno objašnjenje i ispravku te da pitanje nastavka članstva Univerziteta u Istočnom Sarajevu stave na dnevni red svojih nadležnih tijela.

IGK također poziva ove asocijacije da razmotre suspenziju članstva Univerziteta u Istočnom Sarajevu ukoliko ta institucija nastavi promovirati raspad Bosne i Hercegovine na način koji je u suprotnosti s njihovim deklariranim principima i obavezama članstva. U svom dopisu Evropskoj asocijaciji univerziteta IGK je podsjetio da je EUA ranije suspendovala članstvo institucija zbog postupaka koji su ocijenjeni kao nespojivi s njenim vrijednostima.

IGK naglašava da je njegov poziv usmjeren na institucionalnu saradnju i odgovornost, a ne na studente ili pojedinačne akademske radnike. Evropski univerziteti mogu podržavati studente, istraživače i akademsku razmjenu, istovremeno zahtijevajući od svojih institucionalnih partnera poštivanje ustavnog poretka i teritorijalnog integriteta države u kojoj djeluju.

IGK stoga poziva evropske univerzitete i akademske asocijacije da osiguraju da akademska saradnja ne bude iskorištena, direktno ili indirektno, za davanje institucionalnog legitimiteta, resursa ili ugleda nastojanjima usmjerenim protiv suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine.