Prema navodima ove organizacije, određene objave, fotografije, videozapisi ili sadržaji povezani s ratnim događajima mogu biti tretirani kao narušavanje javnog reda i mira, uključujući i slučajeve koje hrvatski organi kvalifikuju kao veličanje ratnih zločinaca.
Veritas tvrdi da eventualni postupak ne mora završiti samo novčanom ili uslovnom kaznom, već da za strane državljane može uslijediti i zasebna administrativna mjera kojom bi im bio ograničen ulazak u Hrvatsku, odnosno širi prostor Evropskog ekonomskog prostora.
Povod za novo upozorenje bili su slučajevi srpskog fudbalera Branislava Joke (37), koji je uhapšen na stadionu u Bolmanu, te umjetnice Svetlane Spajić, koja je procesuirana u Zadru.
Iz Veritasa navode da ova dva slučaja vide kao primjer postupanja kroz dva odvojena pravna mehanizma.
“Upozoravamo građane da se u Hrvatskoj trenutno primjenjuju potpuno razdvojeni sudski i administrativni postupci. Nakon što Prekršajni sud donese odluku – koja čak može biti izrazito blaga, poput novčane ili uslovne kazne zatvora – postupak za srpske državljane time nije završen”, saopćio je Veritas.
Dva odvojena postupka
Prema tumačenju Veritasa, nakon postupka pred prekršajnim sudom može biti pokrenut i poseban postupak koji se vodi na osnovu Zakona o strancima.
“Potpuno nezavisno od suda, hrvatska policija u policijskim stanicama po službenoj dužnosti pokreće paralelni administrativni postupak na osnovu Zakona o strancima”.
Veritas navodi da hrvatsko Ministarstvo unutrašnjih poslova u takvim slučajevima može stranim državljanima izreći mjeru izgona i zabranu ulaska u Evropski ekonomski prostor, koji obuhvata države članice EU, Norvešku, Island i Lihtenštajn.
“MUP Hrvatske koristi svoja diskreciona prava da strancu (državljaninu Srbije, BiH itd.) izrekne mjeru izgona i zabranu ulaska na prostor Evropskog ekonomskog prostora (EU + Norveška, Island, Lihtenštajn), koja najčešće traje od tri mjeseca do godinu dana. Ova mjera se automatski unosi u Šengenski informacioni sistem (SIS), čime se građanima blokira ulazak u cjelokupnu Evropsku uniju”, navodi Veritas.
Društvene mreže pod posebnom pažnjom
Poseban dio upozorenja odnosi se na sadržaj koji građani objavljuju na internetu.
Veritas tvrdi da se u postupcima mogu uzimati u obzir objave sa Facebooka, Instagrama i TikToka, uključujući sadržaje koji su ranije objavljeni ili više nisu dostupni na profilima.
“Hrvatska granična i unutrašnja policija imaju posebne službe koje detaljno i retroaktivno prate profile građana srpske nacionalnosti. Pod prekršaj ‘narušavanja javnog reda i mira’, u okviru kojeg se tretira i ‘veličanje ratnih zločinaca’, podvode se čak i prolazni Fejsbuk ‘storiji’ koji su na mreži vidljivi svega 24 sata, kao i video-snimci sa tradicionalnim pjesmama nastali mjesecima ili godinama unazad”, saopćio je Veritas.
Ove tvrdnje odnose se na tumačenje i navode same organizacije, dok se konkretna odgovornost i eventualne sankcije utvrđuju u postupcima pred nadležnim institucijama.
Šta je s dvojnim državljanima?
Veritas posebno izdvaja osobe koje imaju hrvatsko državljanstvo, uz srpsko ili drugo državljanstvo.
Prema navodima organizacije, takve osobe mogu odgovarati pred prekršajnim sudom ukoliko je utvrđeno postojanje prekršaja, ali se prema njima ne može primijeniti mjera izgona predviđena za strance.
“Dvojni državljani pred prekršajnim sudom mogu odgovarati i platiti novčanu kaznu za spornu objavu ili pjesmu, ali policija nad njima nema nikakvu nadležnost iz Zakona o strancima”, saopćio je Dokumentaciono-informacioni centar Veritas.
Veritas podsjeća i da su u Hrvatskoj ranije evidentirani slučajevi kažnjavanja državljana Srbije i Bosne i Hercegovine zbog sadržaja koji su hrvatske institucije ocijenile kao veličanje Ratka Mladića.
Pored novčanih kazni, prema navodima iz saopćenja, u pojedinim slučajevima izricane su i mjere zabrane boravka, dok su se posljedice za pojedince odrazile i na njihov radni status.
Za građane koji putuju u Hrvatsku, poruka Veritasa svodi se na upozorenje da posebno obrate pažnju na sadržaj koji objavljuju ili su ranije objavljivali na društvenim mrežama, imajući u vidu mogućnost da određeni sadržaji budu predmet postupanja nadležnih organa.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, čitajte na Google News.